Waa maxay dementia? Maxaa lagu Gartaa?


 Maxaaa sababa? Sidee loo daaweeya?


Dementia Waa Maxay?

Dementia waa xaalad ku dhacda maskaxda oo keenta in qofku lumiyo awooddii xusuusta, fikirka, fahamka, iyo go’aan qaadashada. Ma aha qayb caadi ah oo gabowga ka mid ah, balse waa cudur ama koox cudurro ah oo saameeya maskaxda.

Sababaha Dementia

Sababaha ugu badan waxaa ka mid ah:

1. Alzheimer’s disease – Sababta ugu badan ee dementia.
2. Vascular dementia – Waxaa sababa dhibaatooyin ku dhaca xididdada dhiigga ee maskaxda.
3. Lewy body dementia – Waxaa lala xiriiriyaa uruurinta borotiinno aan caadi ahayn oo maskaxda ku jira.
4. Dhaawacyada maskaxda ama istaroogga.
5. Cudurrada qaarkood ee neerfayaasha.

Calaamadaha Dementia

* Xusuus lumis soo noqnoqota
* Illowga magacyada dadka ama meelaha
* Ku adkaanshaha hadalka ama fahamka
* Jahawareer iyo wareer
* Isbeddel ku yimaada dabeecadda iyo shakhsiyadda
* Ku adkaanshaha hawlaha maalinlaha ah

Marxaladaha Dementia

>Marxaladda Hore

* Qofku wuxuu bilaabaa inuu wax illoobo.
* Weli wuu is maamuli karaa inta badan.

>Marxaladda Dhexe

* Xusuusta ayaa sii xumaata.
* Wuxuu illoobi karaa dadka qaar ama meelaha.

>Marxaladda Dambe

* Wuxuu u baahan karaa caawimaad joogto ah.
* Waxaa adkaan kara socodka, hadalka, iyo cunista.

Ma La Daaweeyaa?

Dementia-da badankeed si buuxda looma bogsiin karo, laakiin daawooyin iyo daryeel wanaagsan ayaa ka caawin kara in calaamadaha la yareeyo ama horumarka cudurka la gaabiyo.

Sida Loo Daryeelo Bukaanka

* Si deggan ula hadal.
* Ha ku murmin haddii uu wax illoobo.
* Ka caawi hawlaha maalinlaha ah.
* Hubi inuu cuno cunto caafimaad leh.
* U samee jawi ammaan ah oo fudud inuu ku dhex socdo.


*CAAFIMAADKU WAA MUHIIM.

Comments

Popular posts from this blog

AI oo Beddeleysa Sida Dadku U Shaqeeyaan: Fursadaha iyo Caqabadaha Cusub

Warbaahinta Dijitaalka ah: Saameynta, Faa’iidooyinka iyo Mustaqbalka (2026 Guide)

Sidee loo dhisaa shaqsiyadaada?